5 โรคมะเร็งในเด็กที่ควรรู้จัก พร้อมวิธีเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด

หลายคนอาจไม่คาดคิดว่า “โรคมะเร็งในเด็ก” สามารถเกิดขึ้นได้ตั้งแต่วัยทารก และในบางกรณีอาจตรวจพบได้ตั้งแต่แรกเกิด ซึ่งแตกต่างจากมะเร็งในผู้ใหญ่ที่มักเกี่ยวข้องกับพฤติกรรมเสี่ยง เช่น การสูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ หรือการกินอาหารที่ไม่ดีต่อสุขภาพ

สำหรับโรค “มะเร็งในเด็ก” ส่วนใหญ่มักเกิดจากความผิดปกติของเซลล์ตั้งแต่อยู่ในครรภ์ หรือปัจจัยทางพันธุกรรม ดังนั้น การรู้เท่าทันและเข้าใจโรคมะเร็งในเด็ก ไม่เพียงช่วยให้พ่อแม่สังเกตอาการเบื้องต้นได้ทัน แต่ยังสามารถป้องกัน ปรับวิธีการดูแล และเตรียมความพร้อมให้ลูกน้อยมีสุขภาพแข็งแรง ลดความเสี่ยงในระยะยาว

มะเร็งในเด็กเป็นได้ตั้งแต่อายุเท่าไหร่ ?

“เด็กเป็นมะเร็ง” ได้ตั้งแต่แรกเกิดจนถึงอายุ 19 ปี โดยช่วงอายุที่พบบ่อยที่สุดคือ วัย 1-4 ปี และช่วงวัยรุ่น 15-19 ปี ซึ่งเป็นวัยที่ร่างกายมีการเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว และระบบต่าง ๆ ยังไม่สมบูรณ์เต็มที่

ถึงแม้มะเร็งในเด็กจะพบได้น้อยเมื่อเทียบกับผู้ใหญ่ แต่หากตรวจพบตั้งแต่ระยะแรกเริ่ม โอกาสในการรักษาให้หายขาดก็มีสูงถึง 70-80% ดังนั้น การหมั่นสังเกตพฤติกรรมหรืออาการผิดปกติของลูกอย่างสม่ำเสมอจึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างมาก

5 โรคมะเร็งในเด็กที่พบบ่อยและควรรู้จัก

การรู้จักชนิดของโรคมะเร็งที่พบบ่อยในเด็กจะช่วยให้คุณพ่อคุณแม่มีความเข้าใจมากขึ้น และสามารถเฝ้าระวังอาการได้อย่างตรงจุด มาดูกันว่ามีโรคมะเร็งชนิดใดบ้างที่ควรให้ความสำคัญเป็นพิเศษ

มะเร็งเม็ดเลือดขาว (Acute Leukemia)

มะเร็งที่พบได้บ่อยที่สุดในเด็ก เกิดจากความผิดปกติของเซลล์เม็ดเลือดขาวในไขกระดูก ทำให้มีการสร้างเม็ดเลือดขาวที่ผิดปกติและไม่สามารถทำงานได้ตามปกติ ส่งผลให้ร่างกายอ่อนแอ ติดเชื้อง่าย เลือดออกง่าย และมีภาวะซีด อาการที่พบบ่อยได้แก่ มีไข้สูงเรื้อรัง ซีดเซียว เหนื่อยง่าย มีจุดจ้ำเลือดตามร่างกาย และต่อมน้ำเหลืองโต

มะเร็งต่อมน้ำเหลือง (Lymphoma)

มะเร็งที่เกิดจากความผิดปกติของเซลล์ในระบบน้ำเหลือง ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย มักพบเป็นก้อนโตที่คอ รักแร้ หรือขาหนีบโดยไม่มีอาการเจ็บปวด นอกจากนี้อาจมีอาการไข้ น้ำหนักลด เหงื่อออกตอนกลางคืน หรือคันตามตัว

มะเร็งสมองและระบบประสาท (Brain Tumors)

โรคมะเร็งชนิดนี้พบบ่อยเป็นอันดับสองในเด็ก อาการจะแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับตำแหน่งและขนาดของเนื้องอก เช่น ปวดศีรษะเรื้อรัง อาเจียนโดยไม่ทราบสาเหตุ มีปัญหาการทรงตัว ชัก หรือมีการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมหรือการมองเห็น หากสังเกตเห็นอาการที่ไม่ปกติ ควรรีบพาไปพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัย

มะเร็งต่อมหมวกไต (Adrenal cancer)

มะเร็งชนิดนี้เกิดจากเซลล์ประสาทที่เจริญผิดปกติ มักพบในต่อมหมวกไต แต่ก็สามารถพบได้ในบริเวณอื่น ๆ ของร่างกาย เช่น ช่องท้อง ช่องอก หรือคอ อาการที่พบบ่อยคือ มีก้อนในช่องท้อง ปวดกระดูก เป็นไข้ หรือมีการเปลี่ยนแปลงของผิวหนัง

มะเร็งเซลล์สืบพันธุ์ (Germ Cell Tumor)

มะเร็งที่เกิดจากเซลล์ที่ทำหน้าที่สร้างไข่หรืออสุจิ แม้จะพบได้น้อยแต่ก็สามารถเกิดขึ้นได้ทั้งในเด็กผู้หญิงและเด็กผู้ชาย มักพบเป็นก้อนที่รังไข่ในเด็กผู้หญิง หรือที่อัณฑะในเด็กผู้ชาย รวมถึงอาจพบได้ในบริเวณอื่น ๆ เช่น หน้าอก หรือส่วนท้ายของกระดูกสันหลัง อาการจะแตกต่างกันไปตามตำแหน่งของก้อนเนื้องอก

การป้องกันและสัญญาณเตือนของโรคมะเร็งในเด็ก

การป้องกันที่ดีที่สุดคือการส่งเสริมสุขภาพให้แข็งแรงและสังเกตอาการผิดปกติของลูกน้อยอยู่เสมอ ซึ่งการรู้เท่าทันสัญญาณเตือนจะช่วยให้สามารถตรวจพบและรักษาได้อย่างทันท่วงที

วิธีดูแลสุขภาพและป้องกันเบื้องต้น

• พาเด็กไปรับวัคซีนตามเกณฑ์ เพื่อลดความเสี่ยงจากโรคติดเชื้อบางชนิดที่อาจกระตุ้นเซลล์ผิดปกติ
• ส่งเสริมให้เด็กกินอาหารที่มีประโยชน์ หลีกเลี่ยงอาหารแปรรูปและสารเคมี
• สร้างนิสัยการใช้ชีวิตที่ดี เช่น ออกกำลังกาย พักผ่อนเพียงพอ ลดความเครียดสะสม
• ตรวจสุขภาพประจำปี เพื่อเฝ้าระวังอาการแฝงหรือความผิดปกติของร่างกาย
• สร้างสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย เช่น ลดการสัมผัสควันบุหรี่ สารเคมี หรือมลพิษทางอากาศ

สัญญาณอันตรายที่ควรพบแพทย์ทันที

แม้ว่าอาการเหล่านี้อาจไม่ใช่โรคมะเร็งเสมอไป แต่อย่าละเลย หากลูกน้อยของคุณมีอาการ ควรรีบพาไปพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยโดยละเอียด

• มีไข้สูงเรื้อรังโดยไม่ทราบสาเหตุ : โดยเฉพาะไข้ที่ไม่มีอาการอื่นร่วมด้วยหรือไม่ตอบสนองต่อยาลดไข้
• น้ำหนักลดลงอย่างรวดเร็วโดยไม่ได้ตั้งใจ : หรือน้ำหนักลดลงอย่างมีนัยสำคัญโดยไม่มีการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการกิน
• อาการบวม หรือมีก้อนเนื้อที่ผิดปกติตามร่างกาย : โดยเฉพาะก้อนที่โตเร็ว แข็ง หรือไม่มีอาการเจ็บปวด
• เลือดออกง่ายหรือมีจ้ำเลือดโดยไม่ทราบสาเหตุ : เช่น เลือดกำเดาไหลบ่อย เลือดออกตามไรฟัน หรือมีจ้ำเลือดฟกช้ำตามตัวโดยไม่ได้เกิดจากการกระแทก
• อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย หรือซีดผิดปกติ : ลูกดูไม่สดใส ไม่ร่าเริงเหมือนเคย หรือมีภาวะซีดอย่างเห็นได้ชัด

เพราะสุขภาพของลูกน้อยเริ่มต้นได้ตั้งแต่วันนี้

แม้มะเร็งในเด็กจะไม่สามารถป้องกันได้ทั้งหมด แต่การดูแลสุขภาพในทุก ๆ วันอย่างใส่ใจและรู้เท่าทันปัจจัยเสี่ยงต่าง ๆ จะช่วยลดโอกาสเกิดโรคได้มาก

อย่ารอให้เกิดโรคก่อนแล้วเริ่มต้นดูแลลูกน้อย มาติดตามบทความสุขภาพกับ The Selection เราได้รวบรวมสาระดี ๆ ในเรื่องสุขภาพที่คุณสามารถนำไปปรับใช้ พร้อมกับคัดสรรผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพของคนทุกวัยโดยผู้เชี่ยวชาญ รวมถึงของใช้เด็กแรกเกิด เพื่อความมั่นใจในการเลี้ยงเด็ก ๆ อย่างมีคุณภาพของพ่อแม่ทุกคน

ข้อมูลอ้างอิง

• Childhood cancer. สืบค้นเมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม 2568 จาก https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cancer-in-children
• รู้หรือไม่ “มะเร็งเม็ดเลือดขาว” พบได้บ่อยที่สุดในวัยเด็ก. สืบค้นเมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม 2568 จาก https://www.phyathai.com/th/article/2875-รู้หรือไม่_มะเร็งเม็ด
• 5 โรคมะเร็งร้ายในเด็ก. สืบค้นเมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม 2568 จาก https://www.samitivejhospitals.com/th/article/detail/มะเร็งในเด็ก