ระวัง ! อาการฮีตสโตรก ภัยร้ายหน้าร้อนที่ไม่ควรมองข้าม

เมื่อเข้าสู่ฤดูร้อน อุณหภูมิที่สูงขึ้นอย่างต่อเนื่องอาจไม่เพียงแค่สร้างความไม่สบายตัวเท่านั้น แต่อาจนำไปสู่ภาวะที่เป็นอันตรายถึงชีวิตที่เรียกว่าอาการฮีตสโตรก (Heat Stroke) ซึ่งเป็นภาวะที่ร่างกายไม่สามารถควบคุมอุณหภูมิได้ ทำให้อุณหภูมิภายในพุ่งสูงเกิน 40 องศาเซลเซียสอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้เกิด อาการฮีตสโตรก ที่อาจรุนแรงจนทำให้หมดสติหรือถึงขั้นเสียชีวิต หากไม่ได้รับการปฐมพยาบาลฮีตสโตรกอย่างทันท่วงที

บทความนี้จะพาคุณมารู้จักกับภาวะฮีตสโตรกอย่างละเอียด ทั้งสาเหตุ อาการ วิธีป้องกัน และการช่วยเหลือเบื้องต้น เพื่อเตรียมพร้อมรับมือกับคลื่นความร้อนที่กำลังมาถึง

อาการฮีตสโตรกคืออะไร ทำไมถึงอันตราย ?

ฮีตสโตรก (Heat Stroke) ภาวะที่เกิดขึ้นเมื่อร่างกายไม่สามารถระบายความร้อนได้เพียงพอ ทำให้อุณหภูมิภายในสูงเกินจุดปกติและส่งผลกระทบต่อระบบการทำงานของอวัยวะสำคัญ เช่น สมอง หัวใจ และไต หากปล่อยไว้แล้วเกิดอาการขึ้นมา ทั้งยังขาดการปฐมพยาบาลฮีตสโตรกอย่างถูกวิธี ก็อาจทำให้ถึงขั้นเสียชีวิตได้

สาเหตุของอาการฮีตสโตรก

• อยู่กลางแดดหรือในที่ร้อนจัดเป็นเวลานาน
• ออกกำลังกายหนักในสภาพอากาศร้อน
• ดื่มน้ำไม่เพียงพอจนร่างกายขาดน้ำ
• มีภาวะเจ็บป่วยที่รบกวนการระบายความร้อน เช่น โรคหัวใจ หรือเบาหวาน

สัญญาณของอาการฮีตสโตรก

• ตัวร้อนจัด อุณหภูมิร่างกายสูงเกิน 40 องศา
• เหงื่อไม่ออก ผิวแห้งแดง
• หายใจเร็ว ใจสั่น
• สับสน พูดไม่รู้เรื่อง หรือมีอาการประสาทหลอน
• หมดสติ หรือมีอาการชักในบางราย

วิธีป้องกันอาการฮีตสโตรกในช่วงหน้าร้อน

แม้อาการฮีตสโตรกจะรุนแรงและเกิดขึ้นรวดเร็ว แต่ก็สามารถป้องกันได้ด้วยการดูแลสุขภาพอย่างรอบด้าน โดยเฉพาะในช่วงฤดูร้อนที่แสงแดดและความร้อนมีผลต่อร่างกายมากเป็นพิเศษ

คำแนะนำในการป้องกันอาการฮีตสโตรก

• ดื่มน้ำให้เพียงพอ วันละ 8-10 แก้ว แม้ไม่รู้สึกกระหาย เพื่อช่วยให้ร่างกายระบายความร้อนได้ดีขึ้น หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และคาเฟอีนที่ทำให้ร่างกายขาดน้ำเร็วขึ้น
• เลือกเสื้อผ้าที่เหมาะสม เช่น สวมเสื้อผ้าบาง สีอ่อน ระบายอากาศได้ดี และหลวมพอดีตัว เพื่อให้ร่างกายไม่กักเก็บความร้อนเกินไป
• หลีกเลี่ยงการอยู่กลางแดดจัด โดยเฉพาะในช่วงเวลา 11.00–15.00 น. ซึ่งเป็นช่วงที่รังสี UV สูงที่สุด หากจำเป็นควรใช้ร่ม หมวก หรือครีมกันแดดที่มีค่า SPF สูงร่วมด้วย
• ค่อย ๆ ปรับตัวเข้ากับอากาศร้อน ไม่หักโหมทำกิจกรรมหนักทันที ควรให้ร่างกายมีเวลาปรับตัว เช่น หากเริ่มออกกำลังกายกลางแจ้ง ควรเริ่มจากเบา ๆ แล้วเพิ่มระดับอย่างช้า ๆ

วิธีปฐมพยาบาลฮีตสโตรกเบื้องต้น

เมื่ออากาศร้อนจัด ร่างกายไม่สามารถระบายความร้อนได้ทัน อาจส่งผลให้เกิดภาวะ ฮีตสโตรก ซึ่งถือเป็นภาวะฉุกเฉินที่อันตรายถึงชีวิต โดยเฉพาะในกลุ่มผู้สูงอายุ เด็กเล็ก หรือผู้ที่ออกแรงกลางแดดเป็นเวลานาน หากพบใครมีฮีตสโตรกอาการ เช่น ตัวร้อนจัด เหงื่อไม่ออก หายใจถี่ สับสน หรือหมดสติ ควรรีบให้การช่วยเหลือโดยเร็วที่สุด เพราะหากปล่อยไว้นานเกินไป ความร้อนที่สะสมในร่างกายอาจทำให้อวัยวะภายในเกิดความเสียหาย และอาจทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิตได้ภายในเวลาไม่กี่นาที ดังนั้นการรู้แนวทางรับมืออาการฮีตสโตรก และปฐมพยาบาลอย่างถูกต้องจึงเป็นสิ่งสำคัญที่ทุกคนควรเรียนรู้ไว้ล่วงหน้า ดังนี้

• พาผู้ป่วยออกจากพื้นที่ร้อนจัด ให้ย้ายไปอยู่ในที่ร่ม มีอากาศถ่ายเทดี หรือในห้องที่มีเครื่องปรับอากาศ
• ลดอุณหภูมิของร่างกาย ใช้ผ้าชุบน้ำเย็นเช็ดตามตัว หรือใช้พัดลมเป่าพร้อมฉีดน้ำละออง เพื่อเร่งการระบายความร้อน
• หากผู้ป่วยยังรู้สึกตัวดี ให้จิบน้ำทีละน้อย ห้ามให้ดื่มรวดเดียวเพราะอาจทำให้สำลัก
• หากผู้ป่วยมีอาการชัก หมดสติ หรืออุณหภูมิไม่ลดลงภายในเวลาอันสั้น ต้องรีบส่งโรงพยาบาลทันที

อย่ารอให้เกิดอาการฮีตสโตรก ป้องกันไว้ก่อนดีที่สุด

แม้อาการฮีตสโตรกจะดูเหมือนเรื่องไกลตัว แต่ความจริงแล้วในประเทศไทยซึ่งมีอุณหภูมิสูงถึง 40 องศาในบางวัน ความเสี่ยงจากภาวะฮีตสโตรกจึงไม่ใช่เรื่องเล็ก โดยเฉพาะในเด็ก ผู้สูงอายุ หรือผู้ที่มีโรคประจำตัว หากคุณหรือคนในครอบครัวมีความเสี่ยง การดูแลสุขภาพตั้งแต่เนิ่น ๆ และการมีความรู้เรื่องฮีตสโตรก และแนวทางการปฐมพยาบาลถือเป็นเรื่องที่สำคัญ

อย่ารอให้สายเกินไป มาเตรียมพร้อมดูแลตัวเองและคนรอบข้างให้ปลอดภัยจากภาวะฮีตสโตรก พร้อมติดตามเกร็ดความรู้สุขภาพ และบทความเกี่ยวกับสุขภาพอื่น ๆ ได้ทุกวันที่ The Selection แพลตฟอร์มสินค้าและบทความเกี่ยวกับสุขภาพสำหรับคนยุคใหม่ ลองดูสินค้าที่น่าสนใจและรับส่วนลดพิเศษได้ที่ https://www.theselectionth.com/shop/

แหล่งข้อมูล

• ‘โรคฮีทสโตรก’ มาถึงแล้ว ทำยังไงดีนะ. สืบค้นเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน 2568 จาก https://ddc.moph.go.th/odpc5/news.php?news=42162&deptcode=odpc5&news_views=8223
• Heatstroke: First aid. สืบค้นเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน 2568 จาก https://www.mhsystem.org/health-library/art-20056655/

The Selection Team

“The Selection” แพลตฟอร์มที่คัดสรรผลิตภัณฑ์และบริการจากผู้เชี่ยวชาญ เพื่อผู้บริโภคยุคใหม่ที่ใส่ใจสุขภาพ